ໂດຍລາວເສຣີຊົນ L S X

 

                                   ຄຳກອນໂບຮານລາວ

 

                     ຄົນລາວໂບຮານນັ້ນ ນັບວ່າເປັນຄົນເຈົ້າບົຕເຈົ້າກອນ ຢູ່ພໍສົມຄວນ ຈະເຫັນໄດ້ຈາກນິທານ ຫຼືວັນນະກັມພື້ນບ້ານ ຫລາຍຕໍ່ຫລາຍເຣື້ອງ

                  ຈະເລົ່າໃນລັກສະນະເປັນຄຳກອນ ຢ່າງພຍາຄຳກອງ=ສອນໄພ່= ຫຼືທ້າວກໍ່າກາດຳ ຫຼືຄູລູນາງອົ້ວ ດັ່ງນັ້ນຄຳສອນຂອງຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ ປູ່ຍ່າຕາ

                  ຍາຍ ກໍ່ມັກຈະອອກມາໃນຮູບຄຳກ່ອນ ເຊັ່ນ ແນວນາມເຊື້ອຫອຍນາໜ້າຕໍ່າ ໜ້າບໍ່ສູງດັ່ງດ້າມ ຫອຍຂ້ວາງບ່ວງທະເລ ເບິດທີ່ບຸນຄົນເຖົ້າ

                  ສະກຸນວົງຄ໌ຕົກຕໍ່າ ສມັຍໃໝ່ປໍ້າ ສະກຸນເຄົ້າແຕກກະເດັນ ຕໍ່ໄປນີ້ ເວົ້າຄຳກອນ ຫຼືຜຍາ              

                - ກຸນຊະໂຣຊ້າງ ພາຍສານເກີດຢູ່ປ່າ ຍັງໄດ້ມາຢູ່ບ້ານ ເມືອງກ້ວາງກ່ອມຂຸນ- ກຸນຊະໂຣຊ້າງ ອັສດອນຄຸນມາກ ກໍຫາກຫາຍາກແທ້ ທັງຄ້າຍ

                  ບໍ່ມີ ຍູງຍັງຮີ້ນ ຝູງໄຮ ເຮືອດໄຕ່ ບໍ່ຫ່ອນຂີ້ໄຮ້ ຫາໄດ້ຄູ່ເຮືອນ

                - ກຸນຊະໂຣຊ້າງ ແນວສູງສັຕໃຫ່ຽ ຕາຍຍ້ອນມົດແດງນ້ອຍໆ ແນວນັ້ນກໍ່ຫາກມີ= ໂຕກໍວ່າໂຕດີແທ້  ພາຍເຂົາຜັດແຫ່ງຍິ່ງ ໂຕວ່າໂຕເລີດ

                  ລໍ່າ ເຂົາພຸ້ນຜັດດື່ນໂຕ

                - ກາກັບນົກເຄົ້າ ບໍ່ເຂົ້າຮ່ວມແກ່ວກັນ ໜູກັບແມວ ແກວກັບລາວ ບໍ່ຢູ່ນຳກັນໄດ້ ໝີກັບໄມ້ ພັນທະນັງຄໍ້ປ່າ ຈອນພອນ ກັບງູເຫົ່າ ຫ່ອນ

                  ບໍ່ມີສິຖືກກັນ

                - ກິນແກງປາ ໃຫ້ເຈົ້າຊອມເບິ່ງກ້າງ ຄາຄໍສິຈີ້ມຍາກ ດູກໝູ ສິໄປຢູ່ຄ້າງ ກືນນໍ້າສິບໍ່ລົງ

                - ກິນປາ ຢ່າໄດ້ກິນໃສ້ ຕັບໄຕປອດຍໍ່ ຄັນວ່າກິນຮອດທ້ອງ ສິໜາວຈ້ອຍຈ່ອຍໂຊ=ໃຫ້ກິນແຕ່ໂຕໂຂ້ໂຫ້ລ ຕັບໄຕໃຫ້ຜູ້ໃຫ່ຽ ຜູ້ໃຫ່ຽນັ້ນກິນ

                  ໄດ້ຄູ່ອັນ

                - ກິນຂໍ້ອ້ອຍ ຜຍາຫັ່ລງໄຫລມາ ສິມີປັນຍາເລິ໊ກ ລື່ນຄົນທັງຄ້າຍ=

                - ເກີດເປັນຄົນ ໃຫ້ຮຽນເອົາຄວາມຮູ້ ເຮັດຊູ້ຫລູ້ ເຂົາບໍ່ມີຢຳ ເຮັດຊຳງໍ້າ ເຂົາບໍ່ມີຢ້ານ ໄປທ່ຽວບ້ານໃຫ້ເບິ່ງຫົນທາງ ຄົນຕາຟາງໃຫ້ດີກມັນ

                  ກ່ອນ ບ່ອນຜູ້ໃຫ່ຽຢ່າໄດ້ໄປແທນ ຂອງຫວງແຫນ ຢ່າໄດ້ໄປຕ້ອງ ຂອງພີ່ນ້ອງຢ່າໄດ້ໄປຂໍ

                - ຂອງໃໝ່ ຫລາຍຫລາກລົ້ນ ເພງທີ່ປະທຽມໂພນ ກໍ່ໄປ່ປຸນປານຂອງ ເກົ່າເດີມດຽວໄດ້

                - ຂອງດີນີ້ ຄົນທຳຍາກຍິ່ງ ຂອງຂີ້ຮ້າຍທຳໄດ້ຊູ່ວັນ ເງິນຄຳແກ້ວ ຂອງແພງຫາຍາກ ເມັດດິນເມັດຊາຍ ມີບໍ່ແພ້ ຂົນຖິ້ມບໍ່ຖອງ

                - ຂອງກິນນີ້ ໃຫ້ຊອມເບິ່ງດົມບູດ ຄັນຫາກເປັນໂທສແລ້ວ ວາງຖິ້ມຢ່າກິນ ກິນແກງໃຫ້ເຈົ້າຊອມເບິ່ງກ້າງ ຄາຄໍສິຈີ້ມຍາກ ລາງເທື່ອກ້າງ

                  ຫາກຄາວ່າງແຂ້ວ ໃຜສິຈີ້ມຊ່ອຍອວນ

                - ຂອງບໍ່ເປັນຕາຈໍ້າ ຢ່າຈຸ່ມລົງຕັກ ຂອງບໍ່ເປັນຕາກັດ ຢ່າກິນໃຫ້ພວນທ້ອງ ຂອງບໍ່ເປັນຕາສົ້ມ ຢ່າງົມກິນສິສົ້ມປາກ ມັນສິຍາກຄອບ

                  ທ້ອງ ທຽວຂີ້ຍັ່ງຄືນ

                - ຂ້າມນໍ້າແລ້ວ ບໍ່ຫ່ອນປົດຂົວ ມີຜົວແລ້ວຢ່າລືມຄຸນພໍ່ແມ່ = (ຄັນສິເອາະອ່ອມຈໍ້າ ຢ່າໄດ້ໃສ່ນໍ້າຫລາຍ ມັນສິໃສເຈງເລງ ບໍ່ເປັນຕາຈໍ້າ)

                - ຂຸດດິນຂຶ້ນ ເອົາເສົາລົງໃສ່ ດິນເກົ່າຖົມຖາກເຂົ້າ ຫລຸມນັ້ນບໍ່ເຕມ= ເຄືອໝາກອຶໝາກຟັກ ເຕມເທິງຄ້າງ ເຄືອຍານລົງ ຍ້ອຍຍາມຍ່າງ

                  ໝ້າກກໍ່ຍັງແຂນຢູ່ໄດ້ ເຄືອນັ້ນບໍ່ຂາດລົງ ແມ່ມານກິນຍັງເຂົ້າ ວັນລະທະນານສອງທະນານ ກໍ່ບໍ່ອີ່ມ ແຕ່ເປັນສາວຈ້ອຍໆ ກິນໄດ້ດັ່ງກັນ

                  ຂົນຕາຂົນຄິ້ວ ຕັດແຖແລ້ວ ຍັງຍາວຄືເກົ່າ ບໍ່ຮ່ອນຍາວລື່ນລົ້ນ ໄປໄດ້ດັ່ງໃດ

                - ຄົນຂາວນີ້ ແນມໄກດູອາດ ຫຍັບເຂົ້າໄກ້ ບໍ່ມີໄດ້ອ້າຍກໍ່າກາ

                - ຄັນໄດ້ກິນປາແລ້ວ ຢ່າລືມປູປະປ່ອຍ ລາງເທື່ອປາຂາດຂ້ອງ ຍັງສິໄດ້ປົ່ນກະປູ

                - ຄັນວ່າໄດ້ຂີ່ຊ້າງ ຢ່າລືມໝູ່ໝູໝາ ບາຕຫ່າຂໂມຍມາລັກ ສິເຫົ່າຫອນໃຫ້ມັນຢ້ານ ລາງເທື່ອກວາງຟານເຕັ້ນ ນຳດົງສິໄດ້ໃລ່ ຄັນ

                  ມັນໄດ້ຕ່ອນຊີ້ນ ຍັງສິໂອ້ອ່າວຄຸນ

                - ຄັນຫາກມີສອງແລ້ວ ບໍ່ກົວໃຜຢ່າຟ້າວວ່າ ບາຕຫ່າເປັນຮ້າງໝ້າຍ ສິມາໂອ້ໃສ່ເຂົາ

                - ຄັນໄດ້ເປັນໃຫ່ຽແລ້ວ ຢ່າລືມຄຸນພວກໄພ່ ຄັນຫາກໄພ່ບໍ່ພ້ອມ ສີໜ້າບໍ່ຮຸ່ງເຮືອງ

                - ຄັນໄດ້ຂີ່ມ້າແລ້ວ ຢ່າກັ້ງຮົ່ມແຮ່ແຖມ ຢ້ານເຈົ້າເພພັງຕົກ ຖືກຕໍຕຳຕ້ອງ

                - ຄັນຫາກໄດ້ນັ່ງບ້ານ ເປັນເອກສູງສັກ ຢ່າໄດ້ໂວໆສຽງ ລື່ນຄົນທັງຄ້າຍ ຊື່ວ່າເປັນນາຍນີ້ ໃຫ້ຫວັງດີດອມບ່າວ ຄັນຫາກບ່າວບໍ່ພ້ອມ

                  ສິເສັຽໜ້າບາຕເດີນ

                - ຄັນເຈົ້າໄດ້ຂີ່ຊ້າງ ຢ່າລືມໝູ່ງົວຄວຍ ມັນຫາກມີຄຸນຄົນລະທາງ ຕ່າງກັນຄົນກໍ້າ ຊ້າງຫາກດີຍາມເຂົ້າ ສົງຄ໌ຄາມໄດ້ຂີ່ ດີເມື່ອເຂົ້າ

                  ເຂດຫ້ອງນະຄອນຫລວງ ກ້ວາງອາດອົງຄ໌

                - ຄັນເຈົ້າໄດ້ຂີ່ຊ້າງ ໃຫ້ຫາແຍ່ງຮອງຫລັງ ຄັນບໍ່ຢອງແຫ່ຍງລົງ ສິບໍ່ສົມຊົງຊ້າງ ມັນສິເສັຽສີເສົ້າ ເສັຽຊົງຊ້າງໃຫ່ຽ ມັນບໍ່ໂກ໋ະບໍ່ໂກ້ ເຂົາ

                  ສິຕ້ານກ່າວຂັວນ

                - ຄັນເຈົ້າໄດ້ຂີ່ຊ້າງ ຢ່າດັງເບີດດັງເຫີນ ຢ່າໄດ້ເສີນໆຫົວ ແຢ່ງສິເພພາຮ້າຍ

                - ຄັນສິໄປທາງໜ້າ ໃຫ້ຫລຽວຫລັງເບິ່ງກ່ອນ ຄັນມະລູດທູດເທົ້າ ເຊົາຖ້ອນຢ່າໄປ

                - ຄັນສິທຽວທາງກ້ວາງ ໃຫ້ຫາຄັນຮົ່ມບັງຫົວ ຄັນສິໄປທາງໄກ ໄຖ່ຖົງໃຫ້ມີພ້ອມ ຄັນສິທຽວທາງເວີ້ງ ໃຫ້ຫາເອົາບັ້ງທິງໃຫ່ຽ ຄັນສິ

                  ຂຶ້ນຕົ້ນໄມ້ໃຫ້ຫາທາງປ່ອງລົງ

                - ຄັນວ່າ ຟັນຂັວນຄ້າງ ຢ່າວາງໃຈເຖິງເລື່ອຍ ມັນສິຫລົງບາຕໂຢ້ ຂັວນສິສ້ຽວໃສ່ມື

                         ຄັນສິຖົ່ມນໍ້າລາຍ ໃຫ້ແນມເບິ່ງປ່ອງ ຄັນສິນັ່ງຢ່ອງຢໍ້ ໃຫ້ຫລຽວເບິ່ງຫວ່າງຂາ        

                - ຄັນຢາກໄດ້ຄູ່ຊ້ອນ ໃຫ້ມີຜູ້ປຶກສາ ໃຫ້ຄ່ອຍປຶກສາຂຸນ ໝູ່ພົງພັນເຊື້ອ ໃຫ້ຄ່ອຍປຶກສາເຖົ້າ ຂຸນຂັວນພໍ່ແມ່ ຄັນເຖົ້າແກ່ບໍ່ພ້ອມ

                  ເຊົາທ້ອນຢ່າເອົາ

                - ຄັນຄາກນ້ອຍ ຍັງໄດ້ຮົ່ມພະຍາແຖນ ຍັງໄດ້ຄອງນະຄອນກວ້າງ ນັ່ງປອງເປັນເຈົ້າ

                - ຄັນບໍ່ອອກຈາກບ້ານ ບໍ່ເຫັນດ່ານແດນໄກ ຄັນບໍ່ໄປຫາຮຽນ ກະບໍ່ມີຄວາມຮູ້

                - ຄັນບໍ່ມີຄວາມຮູ້ ພາໂລເຮັດບໍ່ແມ່ນ ຄວາມຮູ້ທໍ່ແຜ່ນຟ້າ ເປັນບ້າທໍ່ແຜ່ນດິນ ຄືດັ່ງລິງເຫັນແກ້ວ ມະນີນິນຫົວໃສ ບາຕໄດ້ມາແທ້ໆ

                  ດົມເຫັ້ລນດັ່ງເມດດິນ ຄືດັ່ງຄົນບໍ່ສົມສົ້ງ ເສັຽຊົງຜູ້ສລາດ ຄືດັ່ງຄົນຂີ້ໂມ້ ບໍ່ສົມຜ້າເພິ່ນທານ

                - ຄັນວ່າຄວາມເຮົາເວົ້າ ຂົມໃນຢ່າໄດ້ຈົ່ມ ລາງເທື່ອຂົມຂີ້ເພັຽ ພາຍໜ້າຫາກສິດີ ຢ່າໄດ້ຕິຕຽນເວົ້າ ຜັກກະເດົາຂົມຂື່ນ ບາຕກິນກັບ

                  ລາບກ້ອຍ ສິຫລົງຍ້ອງວ່າດີ

                - ຄຳປາກພໍ່ແມ່ນີ້ ໜັກເກິ່ງທໍຣະນິ ໃຜຜູ້ຢຳແຍງນົບ ຫາກຮຸ່ງເຮືອງເມືອໜ້າ

                - ຄຶດຕໍ່ຄົນຕາຍນີ້ ບໍ່ມີທາງສິເຫັນໄງ່ ຄືດັ່ງໄຟມອດແລ້ວ ໃຜສິຮູ້ປ່ອງໄປ

                - ຄຸດຢູ່ໄມ້ ຍັງໄດ້ໃສ່ພານຄຳ ນໍນິນ ຍັງໄດ້ຢູ່ໂຮງທຽມທ້າວ

                - ນຶກວ່າ ຕໍ່ຄະຍູງແລ້ວ ແມວສີ ສັງມາໂຄ່ນ ຄຶດວ່າໄມ້ແກ່ນຫລ້ອນ ສັງມາປີ້ນປົ່ງໃບ

                - ຄຶດວ່າ ຕໍ່ຄະຍູງແທ້ ສັງມາເປັນໄມ້ອ່ອນເສັຽນໍ ກາຍເກີນເປັນຕອກກ້າ ເຫລົາຫລິ້ມ ຖ່ອຍພຍາ ແທ້ນໍ

                - ຄັນວ່າ ກາມມະຄຸນກົ້ວ ຍິງໃດມັກເຊື່ອກັນນັ້ນ ຍັງເລົ່າຟັງພາກຖ້ອຍ ມັນນັ້ນຮໍ່າຄະນິງ

                - ຄິດຕໍ່ນໍ້າຫ້ວຍໜ້າ ດີຮ້າຍຊ່ອງບໍ່ເຫັນ

                - ຄວຍບໍ່ກົ້ມກິນຫຍ້າ ແສນສິຂົ່ມກະເຂົາຫັກ ໝູບໍ່ກິນຮຳ ແສນສິຕີກະດັງເວີ້

                - ຄ້ອນຮໍ່າໄຄ້ ກອງຄ້ອງຄາດຍາມ

                - ຄັນໄດ້ກິນລາບກ້ອຍ ຢ່າລືມແຈ່ວແພວຜັກ ກິນພາເງິນພາຄຳ ຢ່າລືມກະບຽນຮ້າງ

                - ຄ່ອຍອົດຄ່ອຍເອື້ອນ ມັນສິໄດ້ຕ່ອນຄຳ

                - ຄາດສິໄດ້ບິນມາຄືນົກເຈົ່າ ຄາດສິບໍ່ໄດ້ ບິນເຈີ້ຍເຈີດໜີ

                - ເງາະຮູບຮ້າຍ ຍັງໄດ້ກ່ອມຣົຈນາ ຍັງໄດ້ເປັນຣາຊາ ຊ່າລືທັງຄາຍ

                - ເງິນຄຳແກ້ວ ຫາຍາກນານພົບ ລາງເທື່ອມີໃນມື ເປົ່າແປນປານລ້າງ

                - ຈວງຈັນທນ໌ຄູ້ ຂອງຫອມຫາຍາກ ເຊື້ອເປືອກໄມ້ ຫາໄດ້ຄູ່ຍາມ

                - ຈວງຈັນທນ໌ຄູ້ ທະລອນຫອມ ແຕ່ມື້ໃໝ່ ມື້ເກົ່າມາລ່ວງລໍ້າ ຈັນທນ໌ຄູ້ ກໍ່ເລົ່າເຫີຍ

                - ຈວງຈັນທນ໌ຄູ້ ທະລອນຫອມເຫີຍກິ່ນ ແມງພູ່ ແມ່ເຜິ້ງ ຊົມຊົ້ວຊອບໃຈ

                - ຈວງຈັນທນ໌ຄູ້ ທະລອນຫອມແຕ່ມື່ໃໝ່ ບາຕວ່າ ກົ້ວກິ່ນສົ້ມ ຊົມແລ້ວກໍ່ເລົ່າເຫີຍ

                - ຈຸບຸໜ້າ ຈັນທນ໌ເພນ ສຸດທະແຈ່ມ ບາຕວ່າຍົວຣະຍາດຍ້າຍ ໃຈອ້າຍສິຂາດດອມ

             

                            ຈາກສູນກາງລາວອິສຣະ ເພື່ອປະຊາທິປະໄຕຍ

 

                                           ສເນີໂດຍລຸງຈ່ອຍ ຮີທາດ