ໂດຍລາວເສຣີຊົນ L S X

              

                        ວິນັຍສົງຄ໌

             

                    ວິນັຍສົງຄ໌ ຫຼືພຣະວິນັຍ ເປັນກົດໝາຽຂອງພຣະພິກຂຸ ເປັນເຄື່ອງຄວບຄຸມຄວາມປະພຶດ ກາຣປະຕິບັຕຕົນຂອງພິກຂຸ ໃຫ້ເປັນນັກບວຊທີ່ໜ້າ

           ເຄົາຣົບເລື່ອມໃສ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ພົບເຫັນ ເກີດຄວາມສັດທາຊື່ນຊົມ ແລະມີໃຈໂນ້ມເຂົ້າຫາ ເພື່ອຝັງທັມຕໍ່ໄປ=

           ພຣະວິນັຍນັ້ນ ພຣະພຸທທະເຈົ້າໄດ້ຊົງບັນຍັຕຕາມເຫຕຸ ທີ່ບັງເກີດຂຶ້ນ ເມື່ອມີພິກຂຸທຳສິ່ງທີ່ບໍ່ເໝາະສົມ ຫຼືທຳຄວາມເສັຽຫາຽຢ່າງໃດຢ່າງນຶ່ງ ພຣະ

           ພຸທທະເຈົ້າ ກໍ່ປະຊຸມສົງຄ໌ ຕັດຖາມເຣື່ອງຣາວຈາກພິກຂຸຜູ້ກະທຳຜິດ ໃຫ້ໄດ້ຄວາມກະຈ່າງແຈ້ງ ແລ້ວຊົງຊີ້ໃຫ້ເຫັນໂທສ ຂອງຄວາມປະພຶດຜິດນັ້ນໆ

           ພ້ອມກັບຊົງຊີ້ທາງ ທີ່ຄວນປະພຶດໃຫ້ສົງຄ໌ໄດ້ຊາບ= ຂໍ້ຫ້າມນັ້ນ ຈຶ່ງບັນຍັດຂຶ້ນ ເປັນພຣະວິນັຍ ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ພິກຂຸທຳອີກຕໍ່ໄປ=

                ກາຣທຳຜິດພຣະວິນັຍເພິ່ນວ່າ ອາບັຕ ພຣະພິກຂຸ ທີ່ອາບັຕ ຕ້ອງຮັບໂທສໜັກເບົາ ຕາມຄວາມຮຸນແຮງຂອງອາບັຕທີ່ກະທຳ= ພຣະພຸທທະເຈົ້າ

           ໄດ້ຊົງບັນຍັດຂັ້ນຄວາມຜິດ ທີ່ຮຸນແຮງຫລາຍນ້ອຍ ຕາມລຳດັບ ດັ່ງນີ້ ຄື= ຄວາມຜິດຂັ້ນສູງສຸດ ເອີ້ນວ່າ ປາຣາຊຶກ ຂັ້ນຣອງລົງມາຕາມລຳດັບ ຄື

           ສັງຄາທິເສສ ອະນິຍົຕ ນິສສັຄຄີຍະ ປາຈິຕຕີຍ໌ ປາຈິຕຕີຍ໌ ປາຖິເທສະນີຍະ ແຕ່ລະຂັ້ນ ມີຈຳນວນແລະຣາຍລະອຽດຕ່າງກັນໄປ=ແຕ່ຣວມແລ້ວເປັນ

          ຂໍ້ຫ້າມທັງເບິດ 227 ຂໍ້= ກາຣບໍ່ທຳສິ່ງທີ່ຊົງຫ້າມທັງ 227 ຂໍ້ ກໍ່ຄືກາຣຮັກສາສິນ 227 ຂໍ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທຸກອົງຄ໌ ຕ້ອງຖືປະຕິບັຕໃຫ້ເຄັ່ງຄັດນັ້ນເອງ

                 ອາບັຕ

           ຄຳວ່າ ອາບັຕ ມາຈາກພາສາບາລີວ່າ ອາປຕຕິ ໝາຍເຖິງ= ກາຣທຳຜິດທາງວິນັຍຂອງພຣະສົງຄ໌= ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ໄດ້ຊົງບັນຍັດວິນັຍແກ່ພຣະພິກ

           ຂຸສົງຄ໌ ໃວ້ເປັນສິກຂາບົທ 140 ຂໍ້ ໃຫ້ພຣະພິກຂຸປະຕິບັຕ ເພື່ອຄວບຄຸມຄວາມປະພຶດຂອງພິກຂຸ ທັງທາງກາຍ ວາຈາ ແລະໃຈ ເພື່ອກາຣປະຕິບັຕທັມ

           ຂໍຈັດອາສະວະກິເລສ ຕາມທີ່ພຣະພຸທທະເຈົ້າເທສນາໃວ້ ຫາກພິກຂຸລະເມີດວິນັຍ ທີ່ພຣະພຸທທະເຈົ້າຊົງບັນຍັດໃວ້ ກໍ່ເອີ້ນວ່າ ອາບັຕ ຫຼື ຕ້ອງ ອາບັຕ

           ເມື່ອວິນັຍ ມີຈຳນວນຫລາຍດັງນີ້ ໃນບາງຄັ້ງພຣະພິກຂຸອາດເຜີເຣີ ກະທຳຜິດຕ້ອງຮັບໂທສຕາມຄວາມຜິດໄປ ໂດຍບໍ່ເຈຕນາແນ່ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງບັນຍັດວິ

           ທີແກ້ຄວາມຜິດນັ້ນ ຄົນທຳຜິດຕ້ອງຮັບໂທສ ຕາມຄວາມຜິດ ເພື່ອຈະໄດ້ຮູ້ສຳນຶກ ແລະບໍ່ກະທຳຜິດອີກຕໍ່ໄປ ເມື່ອຄວາມຜິດມີຄວາມໜັກເບົາຕ່າງ

           ກັນ ໂທສກໍ່ຕອ້ງໜັກເບົາຕ່າງກັນໄປດ້ວຍ ກາຣທຳຜິດທາງວິນັຍ ຫຼື ອາບັຕ ຂອງພຣະພິກຂຸສົງຄ໌ ຈຳແນກຕາມໝວດໝູ່ ໄດ້ດັ່ງນີ້= ອາບັຕ ຂັ້ນສູງ

           ສຸດ ເອີ້ນວ່າ ປາຣາຊຶກ= ເປັນຄວາມຜິດທີ່ລະເມີດຂໍ້ຫ້າມໃດຂໍ້ຫ້າມນຶ່ງ ໃນຈຳນວນ 4 ຂໍ້ ຄື ເສບເມຖຸນ ຖືເອົາຂອງ ທີ່ເຈົ້າຂອງເຂົາບໍ່ໄດ້ໃຫ້ ຫຼືລັກຂະ

           ໂມຍນັ້ນເອງ= ຂ້າມະນຸສໃຫ້ຕາຍ ຫຼື ອວດອຸຕຣິມະນຸສສະທັມ ພິກຂຸຜູ້ກະທຳຜິດ ເອີ້ນວ່າ ຕ້ອງອາບັຕປາຣາຊຶກ ໂທສທີ່ໄດ້ຮັບເປັນໂທສໜັກ ຄື ກາຣ

           ຂາດຈາກຄວາມເປັນພິກຂຸ= ອາບັຕຂັ້ນຣອງລົງມາ ຄື ສັງຄາທິເສສ ໝາຍເຖິງ ຄວາມຜິດໃນກາຣກະທຳ ຢ່າງໃດຢ່າງນຶ່ງ ໃນຈຳນວນ 13 ຂໍ້ ເຊັ່ນ ມີ

           ຄວາມກຳໜົດຢູ່ແລ້ວ ຈັບຕ້ອງກາຍຍິງ ມີຄວາມກຳໜົດຢູ່ແລ້ວ ເວົ້າກ້ຽວກັບຜູ່ຍິງ ເປັນຊື່ຊັດໃຫ້ຊາຍຍິງ ເປັນສາມີພັລຍາກັນ ທຳລາຍສົງຄ໌ ໃຫ້

           ແຕກກັນເປັນຕົ້ນ ພິກຂຸຜູ້ກະທຳຜິດເອີ້ນວ່າ=ຕ້ອງສັງຄາທິເສສ ເປັນໂທສລະດັບກາງ ຕ້ອງຮັບໂທສ=ຢູ່ກັມທໍຣະມານຕົນ= ຈຶ່ງຈະພົ້ນອາບັຕ ກາຣ

           ຢູ່ກັມທໍຣະມານຕົນ ຄື ກາຣຢູ່ໃນທີ່ສງົບໃນຊ່ວງເວລານຶ່ງ ສຳຣວມກາຍໃຈ ໃຄ່ຄວນພິຈາຣະນາໂທສຂອງຕົນ ແລ້ວຕັ້ງໃຈບໍ່ກະທຳຄວາມຜິດເຊັ່ນນັ້ນ

           ອີກ= ອາບັຕຂັ້ນຣອງລົງໄປ ຄືນິສສັຄຄິຍະປາຈິຕຕີຍ໌ ມີຈຳນວນ 30 ຂໍ້ ປາຈິຕຕີຍ໌ ມີຈຳນວນ 92 ຂໍ້ ເປັນໂທສເບົາ ເອີ້ນຊື່ເຊັ່ນດຽວກັບຄວາມຜິດນັ້ນ

           ເຊັ່ນດຽວກັນ ຄື ຜິດຂັ້ນ ນິສັຄຄິຍະປາຈິຕຕີຍ໌ ກໍ່ເອີ້ນວ່າຕ້ອງອາບັຕ ນິສັຄຄິຍະປາຈິຕຕີຍ໌ ອາບັຕຂັ້ນຕໍ່າໄປເປັນໂທສເບົາ ຄື ປາຖິເທສະນີຍະ ມີຈຳ

           ນວນ 4 ຂໍ້ ກາຣປະຕິບັຕຜິດເສຂິຍະວັຕຂໍ້ໃດຂໍ້ນຶ່ງໃນ 75 ຂໍ້ ຈັດເປັນໂທສເບົາ ຜູ້ທີ່ທຳຜິດໂທສເບົາ ຈະຕ້ອງສແດງຄວາມຜິດຂອງຕົນຕໍ່ຄນະສົງຄ໌

           ອານິຍົຕ ມີຈຳນວນ 2 ຂໍ້ ເປັນຄວາມຜິດ ທີ່ບໍ່ກະຈ່າງແຈ້ງຊັດ ວ່າຄວນຈັດເປັນໂທສຣະດັບໃດ ຈຶ່ງຕ້ອງມີກາຣໄຕ່ສວນ ແລະພິຈາຣະນາກຳໜົດຂັ້ນ

           ໂທສ ຕາມພະຍານຫລັກຖານ= ອະທິກະຣະນະສະມະຖະ= ມີຈຳນວນ 7 ຂໍ້  ເປັນວິທີກາຣພິຈາຣະນາວ່າ ຈະຕັດສິນຄວາມຜິດນັ້ນຫຼືບໍຢ່າງໃດ ເຊັ່ນ ຕັດ

           ສິລຕາມສຽງຂ້າງຫລາຍ ກາຣປະນອມຍອມຄວາມ ເປັນຕົ້ນຄວາມຜິດ ທີມີໂທສຂັ້ນເບົາ ເອີ້ນເປັນຄຳສັບວ່າ ອາບັຕຖຸລລັຈຈັຍແນ່ ອາບັຕທຸກກົດ

           ແນ່ ແລະອາບັຕທຸບພາສິຕແນ່ ເປັນສິກຂາບົທ ທີ່ບໍ່ໄດ້ມີຢູ່ໃນພຣະປາຕິໂມກ= ເມື່ອພິກຂຸຮູບໃດຮູບນຶ່ງອາບັຕ ກໍ່ຖືກັນວ່າ ພິກຂຸຮູບນັ້ນບໍ່ ບໍຣິສຸດ

           ຈະບໍ່ສາມາຖລົງໂທສ ຮ່ວມທຳສັງຄະກັມກັບພິກຂຸອື່ນໆໄດ້ ຈະຕ້ອງແກ້ອາບັຕໃຫ້ຕົນ ກັບມີຄວາມບໍຣິສຸດເສັຽກ່ອນ ກາຣບໍ່ກະທຳຄວາມຜິດຂໍ້ໃດໆ

           ກໍ່ຄືກາຣຮັກສາສິນໃຫ້ບໍຣິສຸດ ຢ່າງເຄັ່ງຄັດນັ້ນເອງ ກາຣປະຕິບັຕຕົນ ເພື່ອແກ້ອາບັຕນັ້ນມີຕ່າງໆ ກັນໄປ ສຸດແທ້ແຕ່ຄວາມໜັກເບົາຂອງສິນ ທີ່

           ອາບັຕ ມີຕັ້ງແຕ່ກາຣປະກາດຄວາມຜິດຂອງຕົນຕໍ່ພິກຂຸອື່ນ ກາຣຢູ່ໃນບໍຣິເວັນຈຳກັດ ສະເພາະເພື່ອສຳນຶກຜິດ ຍົກຈົນເຖິງກາຣຂາດຈາກຄວາມ

           ເປັນພິກຂຸ ເຊັ່ນ ພິກຂຸທີ່ຕ້ອງອາບັຕປາຣາຊຶກ ຈະຕ້ອງສິກອອກໄປໃຊ້ຊີວິດເປັນຂະຣາວາສ ບໍ່ສາມາຖດຳລົງເພສເປັນພິກຂຸຕໍ່ໄປອີກໄດ້

               ປາຣາຊຶກ

           ຄຳວ່າ ປາຣາຊຶກ ສັນນິສຖານວ່າ ແປວ່າ= ຜູ້ແພ້= ອາຈໝາຽເຖິງ ຜູ້ແພ້ແກ່ວິທີຊີວິຕກາຣເປັນພິກຂຸ ໃນພຸທທະສາສນາ= ປາຣາຊຶກ ເປັນອາບັຕ

           ຂັ້ນທີ່ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດ ພິກຂຸບໍ່ວ່າຮູບໃດ ຖ້າຫາກອາບັຕ ເຖິງຂັ້ນປາຣາຊຶກແລ້ວ ຈະສິ້ນສະພາພກາຣ ເປັນພິກຂຸທັນທີ ແມ່ນວ່າຈະຍັງຄອງຜ້າເຫລືອງ

           ຫຼືປະຕິບັຕຕົນຢ່າງພິກຂຸອື່ນໆ ຢູ່ກໍ່ຕາມ ພິກຂຸທີ່ຮູ້ຕົນເອງວ່າອາບັຕປາຣາຊຶກແລ້ວ ສາມາຖລາສິກຂາ ໄປໃຊ້ຊີວິຕຢູ່ຢ່າງຄະຣາວາສທົ່ວໄປໄດ້ ແຕ່

           ຫາກຍັງຄົງດື້ຄອງຜ້າເຫລືອງ ຫລອກໃຫ້ຜູ້ຄົນກາບໃຫ້ວຢູ່ອີກ ກໍ່ຈະຍິ່ງເປັນບາບໜາ ທີ່ພອກພູນຂຶ້ນເຣື້ອຍໆ ອາບັຕປາຣາຊຶກມີ 4 ປະກາຣ ໄດ້ແກ່

           ກາຣເສບເມຖຸນ ກາຣລັກຊັບ ກາຣຂ້າມະນຸສ ແລະກາຣອວດອຸຕຣິມະນຸສທັມ ມີດັ່ງນີ້

           (1) ກາຣເສບເມຖຸນ ຄື ກາຣຮ່ວມປະກອບຈິດກັມທາງເພສ ບໍ່ວ່າຈະທຳກັບຜູ້ຍິງ ຫຼືຜູ້ຊາຍ ຫຼືກະທຳກັບສັຕວ໌ກໍ່ຕາມ ປາຣາຊຶກ ຂໍ້ກາຣເສບເມຖຸນ

           ບາງທີກໍ່ເອີ້ນກັນວ່າ ປະຖົມ ປາຣາຊຶກ ແປວ່າ ປາຣາຊຶກຂໍ້ແຣກ

           (2) ກາຣລັກຊັບຍ໌ ຄືກາຣນຳຊັບຂອງຜູ້ອື່ນໄປເປັນຂອງຕົນໂດຍເຈຕນາ ໃນເມືອງລາວກຳໜົດວ່າ ກາຣລັກຊັບມີມູນຄ່າຕັ້ງແຕ່ 1 ກີບຂຶ້ນໄປ ເປັນ

           ກາຣຜິດຫຼືເປັນອາບັຕຂັ້ນ ປາຣາຊຶກ ກາຣເຈຕນາແອບອ້າງຄວາມຄິດ ຫຼືຜົນງານຂອງຜູ້ອື່ນ ມາເປັນຂອງຕົນ ຫຼືກາຣບຽດບັງເອົາເງິນໃນກອງທຶນ

           ທີ່ມີຜູ້ສັດທາຖວາຍເປັນທານ ເພື່ອໃຊ້ໃນກິຈກາຣຂອງສົງຄ໌ ຫຼືກິຈກາຣຂອງສາສນາ ມາໃຊ້ສ່ວນຕົວ ກໍ່ຖືວ່າເປັນອາບັຕປາຣາຊຶກ ເຊັ່ນກັນ

           (3) ກາຣຂ້າມະນຸສຍ໌ ຄືກາຣເຈຕນາ ເຮັດໃຫ້ມະນຸສເຖິງແກ່ຄວາມຕາຍ ບໍ່ວ່າຈະດ້ວຍວິທີໃດໆ ບໍ່ວ່າຈະລົງມືຂ້າເອງ ຫຼືໃຊ້ໃຫ້ຄົນອື່ນຂ້າໃຫ້ກໍ່ຕາມ

           ຖືເປັນຄວາມຜິດ ປາຣາຊຶກຂໍ້ທີ 3 ທັງສິ້ນ

           (4) ກາຣອວດອຸຕຣິມະນຸສທັມ ຄື ກາຣເວົ້າອວດຜູ້ອື່ນ ວ່າຕົນໄດ້ບັນລຸທັມມະ ຣະດັບສູງ ເຊັ່ນບັນລຸໂສດາບັນ ບັນລຸອໍຣະຫັນຕ໌ ເປັນຕົ້ນ ບໍ່ວ່າຕົນ

           ຈະໄດ້ບັນລຸທັມ ຕາມທີ່ຕົນໄດ້ອວດອ້າງໄປຈິງຫຼືບໍ່ກໍ່ຕາມ

               ອາບັຕປາຣາຊຶກ ຫາກຜິດ ແມ່ນແຕ່ພຽງຂໍ້ດຽວ ກໍ່ຖືວ່າ ພິກຂຸຜູ້ອາບັຕ ຊິ້ນສະພາພ ກາຣເປັນພິກຂຸແລ້ວ ແມ່ນຈະບໍ່ມີໃຜລ່ວງຮູ້ ຫຼືຈັບໄດ້ກໍ່

           ຕາມ ກາຣກາບໃຫ້ວບູຊາ ພິກຂຸ ທີ່ອາບັຕປາຣາຊຶກ ນອກຈາກຈະບໍ່ເປັນບຸນເປັນກຸສົນແລ້ວ ຍັງຜິດມົງຄົລ ທີ່ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ຊົງເທສນາໃວ້ ທີ່

           ວ່າ ບູຊາບຸກຄົນ ທີ່ຄວນບູຊາອີກດ້ວຍ

 

                     ຈາກສູນກາງລາວອິສຣະ ເພື່ອປະຊາທິປະໄຕຍ     

          

                                ສເນີ ໂດຍລຸງຈ່ອຍຮີທາດ